N'ọmụmụ ihe ọhụrụ ha mere, ndị nchọpụta chọpụtara na ọgwụ ọhụrụ dabere na ihe mejupụtara mkpụrụ vaịn nwere ike ịgbatị ndụ na ahụike nke òké nke ọma.
Nnyocha a, nke e bipụtara n'akwụkwọ akụkọ Nature Metabolism, na-atọ ntọala maka ọmụmụ ihe ndị ọzọ gbasara ahụike iji chọpụta ma enwere ike imeghachi mmetụta ndị a n'ahụ mmadụ.
Ịka nká bụ isi ihe na-akpata ọtụtụ ọrịa na-adịghị ala ala. Ndị ọkà mmụta sayensị kwenyere na nke a bụ n'ihi ịka nká nke mkpụrụ ndụ. Nke a na-eme mgbe mkpụrụ ndụ enweghịzi ike ịrụ ọrụ ha dị ndụ n'ahụ.
N'afọ ndị na-adịbeghị anya, ndị nchọpụta achọpụtala otu ọgwụ a na-akpọ senolytics. Ọgwụ ndị a nwere ike ibibi mkpụrụ ndụ ndị na-eto eto n'ime ụlọ nyocha na anụmanụ, nke nwere ike ibelata ọrịa ndị na-adịghị ala ala nke na-ebilite ka anyị na-aka nká ma na-adị ndụ ogologo oge.
N'ọmụmụ ihe a, ndị ọkà mmụta sayensị chọpụtara senolytic ọhụrụ sitere na ihe mejupụtara mkpụrụ vaịn a na-akpọ proanthocyanidin C1 (PCC1).
Dabere na data gara aga, a na-atụ anya na PCC1 ga-egbochi ọrụ nke mkpụrụ ndụ ndị na-eto eto na obere mkpokọta ma jiri nhọrọ bibie mkpụrụ ndụ ndị na-eto eto na nnukwu mkpokọta.
N'ime nnwale mbụ ahụ, ha kpughere òké ndị a na ọgwụ radieshon na-adịghị egbu egbu iji mee ka mkpụrụ ndụ ahụ na-agbọpụta. Otu ìgwè òké ndị a natara PCC1, otu nke ọzọ natara ụgbọala bu PCC1.
Ndị nchọpụta ahụ chọpụtara na mgbe òké ndị ahụ nwetara radieshon, ha malitere inwe àgwà anụ ahụ na-adịghị mma, gụnyere nnukwu ntutu isi awọ.
Ọgwụgwọ òké na PCC1 gbanwere àgwà ndị a nke ukwuu. Òké ndị e nyere PCC1 nwekwara obere mkpụrụ ndụ ndị na-eto eto na ihe ngosi biomarkers metụtara mkpụrụ ndụ ndị na-eto eto.
N'ikpeazụ, òké ndị a na-enwu enwu enweghị ike ịrụ ọrụ nke ọma na ike akwara. Agbanyeghị, ọnọdụ ahụ gbanwere na òké ndị a nyere PCC1, ha nwekwara ọnụọgụ ndụ dị elu karịa.
N'ime nnwale nke abụọ, ndị nchọpụta ahụ gbara òké ndị meworo agadi ọgwụ PCC1 ma ọ bụ ụgbọala kwa izu abụọ ruo ọnwa anọ.
Ndị otu ahụ chọtara ọtụtụ mkpụrụ ndụ ndị na-eto eto n'ime akụrụ, imeju, akpa ume na prostate nke òké ochie. Agbanyeghị, ọgwụgwọ PCC1 gbanwere ọnọdụ ahụ.
Òké ndị e ji PCC1 gwọọ gosikwara ọganihu n'ike ijide aka, ọsọ ije ije kachasị elu, ntachi obi n'ịkwụsi ike, ntachi obi n'ihe gbasara treadmill, ọkwa ọrụ kwa ụbọchị, na nguzozi ma e jiri ya tụnyere òké ndị natara ụgbọala naanị ha.
N'ime nnwale nke atọ, ndị nchọpụta lere anya na òké ndị meworo agadi iji hụ otú PCC1 si metụta ndụ ha.
Ha chọpụtara na òké e ji PCC1 gwọọ na-adị ndụ karịa òké e ji ụgbọala gwọọ nkezi nke 9.4% ogologo oge.
Ọzọkwa, n'agbanyeghị na ha dị ndụ ogologo oge, òké ndị a gwọrọ site na PCC1 egosighi ọrịa ọ bụla metụtara afọ ma e jiri ya tụnyere òké ndị a gwọrọ site na ụgbọala.
N'ịchịkọta ihe ndị a chọpụtara, onye edemede ahụ bụ Prọfesọ Sun Yu nke Shanghai Institute of Nutrition and Health na China na ndị ọrụ ibe ya kwuru, sị: “Anyị na-enye ihe akaebe nke ụkpụrụ na [PCC1] nwere ike igbu oge nke ukwuu n'ihi nsogbu afọ ọbụlagodi mgbe a na-aṅụ ya.” N'oge ndụ, o nwere nnukwu ikike ibelata ọrịa ndị metụtara afọ ma melite nsonaazụ ahụike, si otú a na-emepe ụzọ ọhụrụ maka ọgwụgwọ ndị agadi n'ọdịnihu iji melite ahụike na ogologo ndụ.”
Dr. James Brown, onye otu Aston Center for Healthy Aging dị na Birmingham, UK, gwara Medical News Today na ihe ndị a chọpụtara na-egosi uru ndị ọgwụ mgbochi ịka nká nwere ike ịba. Dr. Brown esonyeghị na nnyocha ọhụrụ a.
"Senolytics bụ ụdị ọhụrụ nke ihe ndị na-egbochi ịka nká nke a na-ahụkarị n'okike. Ọmụmụ ihe a na-egosi na PCC1, yana ihe ndị dị ka quercetin na fisetin, nwere ike igbu mkpụrụ ndụ ndị toro eto n'oge ụfọdụ ma na-enye mkpụrụ ndụ ndị dị mma, ohere ịnọgide na-adị ndụ nke ọma."
"Dịka ọmụmụ ihe ndị ọzọ dị na mpaghara a si dị, nnyocha a lere anya n'otú ihe ndị a si emetụta oke na ihe ndị ọzọ dị n'okpuru ala, ọtụtụ ọrụ ka dị tupu a chọpụta mmetụta mgbochi ịka nká nke ihe ndị a na-akpata n'ahụ mmadụ."
"Senolytics nwere nkwa ịbụ ọgwụ ndị na-egbochi ịka nká n'oge mmepe," ka Dr. Brown kwuru.
Prọfesọ Ilaria Bellantuono, prọfesọ nke ịka nká ọkpụkpụ na Mahadum Sheffield dị na UK, kwetara na ajụjụ ọnụ ya na MNT na isi ajụjụ bụ ma enwere ike imegharị nchọpụta ndị a n'ime mmadụ. Prọfesọ Bellantuono esonyeghịkwa na nnyocha ahụ.
"Nnyocha a na-agbakwụnye na ihe akaebe na-egosi na iji ọgwụ ndị na-egbu ha nke ọma chọọ mkpụrụ ndụ ndị toro eto, nke a na-akpọ 'senolytics', nwere ike ime ka ọrụ ahụ ka mma ka anyị na-aka nká ma mee ka ọgwụ chemotherapy dịkwuo irè na kansa."
"Ọ dị mkpa ịmara na data niile dị na mpaghara a sitere na ụdị anụmanụ - n'ọnọdụ a kpọmkwem, ụdị òké. Ihe ịma aka dị mkpa bụ ịnwale ma ọgwụ ndị a hà dị irè [n'ime mmadụ]. Enweghị data dị ugbu a." , nnwale ụlọ ọgwụ ka na-amalite," ka Prọfesọ Bellantuono kwuru.
Dr. David Clancy, nke si na ngalaba Biomedicine na Biological Sciences na Mahadum Lancaster dị na UK, gwara MNT na ọkwa dose nwere ike ịbụ nsogbu mgbe a na-etinye nsonaazụ ahụ n'ahụ mmadụ. Dr. Clancy esonyeghị na nnyocha ọhụrụ a.
"Ọnọdụ e nyere òké na-adịkarị ukwuu ma e jiri ya tụnyere nke ụmụ mmadụ nwere ike ịnagide. Usoro kwesịrị ekwesị nke PCC1 n'ime mmadụ nwere ike ibute nsí. Ọmụmụ ihe gbasara òké nwere ike inye ihe ọmụma; imeju ha yiri ka ọ na-eme ka ọgwụ ndị ọzọ dị ka imeju mmadụ karịa imeju òké."
Dr. Richard Siow, onye nduzi nke nnyocha ịka nká na King's College London, gwakwara MNT na nnyocha anụmanụ na-abụghị nke mmadụ nwere ike ọ gaghị ebute mmetụta dị mma n'ahụ mmadụ. Dr. Siow esonyeghịkwa na nnyocha ahụ.
"Anaghị m ejikọta nchọpụta nke oke, ikpuru na ijiji na ndị mmadụ mgbe niile, n'ihi na eziokwu dị mfe bụ na anyị nwere akaụntụ ụlọ akụ mana ha enweghị. Anyị nwere obere akpa ego, mana ha enweghị. Anyị nwere ihe ndị ọzọ na ndụ. Mee ka o doo anya na anụmanụ Anyị enweghị: nri, nkwukọrịta, ọrụ, oku Zoom. Enwere m obi ike na enwere ike imesi oke ike n'ụzọ dị iche iche, mana ọtụtụ mgbe anyị na-echegbu onwe anyị karịa maka ego anyị ga-akwụ na ụlọ akụ," Dr. Xiao kwuru.
"N'ezie, nke a bụ ihe ọchị, mana maka ihe gbasara ya, ihe niile ị gụrụ gbasara òké agaghị atụgharị gaa na mmadụ. Ọ bụrụ na ị bụ òké ma chọọ ịdị ndụ ruo afọ 200 - ma ọ bụ òké ahụ yiri ya. Mgbe ị dị afọ 200, nke ahụ ga-adị mma, mana ọ bara uru nye ndị mmadụ? Nke ahụ na-abụkarị ihe mgbochi mgbe m na-ekwu maka nnyocha anụmanụ."
"N'akụkụ dị mma, nke a bụ nnyocha siri ike nke na-enye anyị ihe akaebe siri ike na ọbụna ọtụtụ n'ime ụzọ nyocha m lekwasịrị anya dị mkpa mgbe anyị na-eche maka ndụ n'ozuzu."
"Ma ọ bụ ihe nlereanya anụmanụ ma ọ bụ ihe nlereanya mmadụ, enwere ike ịnwe ụfọdụ ụzọ molekul kpọmkwem anyị kwesịrị ileba anya na usoro nnwale ahụike mmadụ site na iji ihe ndị dị ka mkpụrụ vaịn proanthocyanidins," ka Dr. Siow kwuru.
Dọkịta Xiao kwuru na otu ihe nwere ike ime bụ imepụta ihe e si na mkpụrụ vaịn nweta dị ka ihe mgbakwunye nri.
"Inwe ezigbo ihe nlereanya anụmanụ nwere ezigbo nsonaazụ [na mbipụta ya na akwụkwọ akụkọ nwere mmetụta dị ukwuu] na-eme ka mmepe na itinye ego na nyocha ahụike mmadụ dịkwuo arọ, ma ọ bụ site na gọọmentị, nnwale ahụike ma ọ bụ site na ndị na-etinye ego na ụlọ ọrụ. Weghara bọọdụ ịma aka a ma tinye mkpụrụ vaịn n'ime mbadamba dị ka ihe mgbakwunye nri dabere na isiokwu ndị a."
"O nwere ike ọ bụghị na a nwalere ihe mgbakwunye m na-aṅụ n'ụlọọgwụ, mana data anụmanụ na-egosi na ọ na-eme ka ibu dịkwuo elu - nke na-eme ka ndị ahịa kwenye na e nwere ihe dị na ya. Ọ bụ akụkụ nke otú ndị mmadụ si eche banyere nri." "N'ụzọ ụfọdụ, nke a bara uru maka ịghọta ogologo ndụ," ka Dr. Xiao kwuru.
Dọkịta Xiao mesiri ike na ụdị ndụ mmadụ dịkwa mkpa, ọ bụghị naanị ogologo ndụ ya.
"Ọ bụrụ na anyị na-eche banyere atụmanya ndụ na, nke kachasị mkpa, atụmanya ndụ, anyị kwesịrị ịkọwapụta ihe atụmanya ndụ pụtara. Ọ dị mma ma ọ bụrụ na anyị dị ndụ ruo afọ 150, mana ọ gaghị adị mma ma ọ bụrụ na anyị nọrọ afọ 50 ikpeazụ n'ihe ndina."
"Ya mere, kama ịdị ogologo ndụ, ikekwe okwu ka mma ga-abụ ahụike na ịdị ogologo ndụ: ị nwere ike na-agbakwụnye afọ na ndụ gị, mana ị̀ na-agbakwụnye afọ na ndụ gị? Ka afọ ndị a ọ̀ bụ ihe na-enweghị isi? Na ahụike uche: ị nwere ike ịdị ndụ ruo afọ 130. Mana ọ bụrụ na ịnweghị ike ịnụ ụtọ afọ ndị a, ọ bara uru?"
"Ọ dị mkpa ka anyị leba anya n'echiche sara mbara nke ahụike uche na ọdịmma, adịghị ike, nsogbu ngagharị, etu anyị si aka nká n'obodo - enwere ọgwụ zuru oke? Ka anyị chọrọ nlekọta mmekọrịta mmadụ na ibe ya karịa? Ọ bụrụ na anyị nwere nkwado ibi ndụ ruo afọ 90, 100 ma ọ bụ 110? Gọọmentị ò nwere amụma?"
"Ọ bụrụ na ọgwụ ndị a na-enyere anyị aka, anyị agafeela afọ 100, gịnị ka anyị nwere ike ime iji melite ndụ anyị kama ịṅụ ọgwụ ọjọọ karịa? Lee mkpụrụ vaịn, mkpụrụ pọmigranet, wdg," ka Dr. Xiao kwuru.
Prọfesọ Bellantuono kwuru na nsonaazụ nke nnyocha ahụ ga-abara uru karịsịa maka nnwale ahụike metụtara ndị ọrịa kansa na-anata chemotherapy.
"Ihe ịma aka a na-ahụkarị na senolytics bụ ikpebi onye ga-erite uru na ha na otu esi atụ uru na nnwale ahụike."
"Ọzọkwa, ebe ọ bụ na ọtụtụ ọgwụ na-akacha mma igbochi ọrịa kama ịgwọ ya ozugbo achọpụtara ya, nnwale ụlọ ọgwụ nwere ike were ọtụtụ afọ dabere na ọnọdụ ahụ ma ga-adị oke ọnụ."
"Agbanyeghị, n'ọnọdụ a kpọmkwem, [ndị nchọpụta] chọpụtara otu ndị ọrịa ga-erite uru na ya: ndị ọrịa kansa na-enweta chemotherapy. Ọzọkwa, a maara mgbe a na-akpali mmepụta nke mkpụrụ ndụ ndị toro eto (ya bụ, site na chemotherapy) na mgbe "Nke a bụ ezigbo ihe atụ nke ọmụmụ ihe akaebe nke echiche nke enwere ike ime iji nwalee irè nke senolytics na ndị ọrịa," ka Prọfesọ Bellantuono kwuru. "
Ndị ọkà mmụta sayensị agbanweela ihe ịrịba ama nke ịka nká n'ime òké site n'ịgbanwe usoro mkpụrụ ndụ ihe nketa ụfọdụ n'ime mkpụrụ ndụ ha.
Nnyocha Baylor College of Medicine chọpụtara na mgbakwunye na-ebelata ma ọ bụ na-edozi akụkụ nke ịka nká eke n'ime òké, nwere ike ịgbatị oge…
Nnyocha ọhụrụ emere na òké na mkpụrụ ndụ mmadụ chọpụtara na ihe ndị mejupụtara mkpụrụ osisi nwere ike ibelata ọbara mgbali elu. Nnyocha ahụ na-ekpughekwa usoro e si emezu ihe mgbaru ọsọ a.
Ndị ọkà mmụta sayensị ahụ tinyere ọbara òké ochie n'ime òké ndị na-eto eto iji hụ ma mmetụta ya ọ̀ dịkwa mma ma lee ma ha si belata mmetụta ya.
Nri ndị na-egbochi ịka nká na-aghọwanye ihe a ma ama. N'isiokwu a, anyị ga-atụle ihe ndị a chọpụtara na nyocha e mere n'oge na-adịbeghị anya banyere ihe akaebe ahụ ma jụọ ma ọ dị otu n'ime…