Kathy Wong bụ ọkachamara n'ihe gbasara nri na ahụike. A na-egosi ọrụ ya mgbe niile na mgbasa ozi dịka First For Women, Women's World na Natural Health.
Meredith Bull, ND, bụ onye nwere ikike naturopath n'ọrụ onwe onye na Los Angeles, California.
Gotu kola (Centella asiatica) bụ osisi akwụkwọ ndụ a na-ejikarị eme nri Eshia, o nwekwara ogologo oge e ji ya eme ihe n'ọgwụ ọdịnala ndị China na ọgwụ Ayurvedic. Osisi a na-adịru ogologo oge bụ nke sitere n'ala mmiri dị n'ebe ndịda ọwụwa anyanwụ Eshia, a na-ejikwa ya eme ihe dị ka ihe ọṅụṅụ, tii, ma ọ bụ akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ.
A na-eji Gotu kola eme ihe maka ọgwụ nje bacteria, ọgwụ mgbochi ọrịa shuga, ọgwụ mgbochi mkpali, ọgwụ mgbochi mkpali, na ihe ndị na-eme ka ncheta dịkwuo mma. A na-ere ya nke ukwuu dị ka ihe mgbakwunye nri n'ụdị kapsụl, ntụ, tinctures, na ihe ndị e ji eme ihe n'elu ahụ.
A makwaara Gotu kola dị ka penny swamp na penny India. N'ọgwụ ọdịnala ndị China, a na-akpọ ya ji xue sao, na ọgwụ Ayurvedic, a na-akpọ ya brahmi.
N'etiti ndị ọkachamara ọzọ, a kwenyere na gotu kola nwere ọtụtụ uru ahụike, site n'ịgwọ ọrịa (dịka herpes zoster) ruo igbochi ọrịa Alzheimer, mkpụkọ ọbara, na ọbụna afọ ime.
A na-ekwu na Coke na-enyere aka belata nchekasị, ụkwara ume ọkụ, ịda mbà n'obi, ọrịa shuga, afọ ọsịsa, ike ọgwụgwụ, nri na-adịghị mma, na ọnya afọ.
Ọ bụrụ na e tinye ya n'elu akpụkpọ ahụ, kola nwere ike inye aka mee ka ọnyá ahụ dị ngwa ngwa ma belata ọdịdị nke akara na ọnya.
A na-eji Gotu kola eme ihe kemgbe dị ka ihe mgbakwunye ọgwụ iji gwọọ nsogbu ọnọdụ uche ma melite ncheta. Ọ bụ ezie na nsonaazụ ya dị iche iche, e nwere ihe akaebe na-egosi uru ụfọdụ kpọmkwem na nke na-apụtaghị ìhè.
Nnyocha e mere n'afọ 2017 gbasara ọmụmụ ihe e bipụtara na Scientific Reports gosiri na Coke na-eme ka nghọta ma ọ bụ ncheta dịkwuo mma ozugbo, ọ bụ ezie na o yiri ka ọ na-eme ka ịmụ anya dịkwuo mma ma belata nchekasị n'ime otu awa.
Gotu kola nwere ike ịgbanwe ọrụ nke neurotransmitter a na-akpọ gamma-aminobutyric acid (GABA). A kwenyere na asịd Asian na-akpata mmetụta a.
Site n'imetụta otú ụbụrụ si eji GABA eme ihe, asiatic acid nwere ike ibelata nchekasị na-enweghị mmetụta na-eme ka ahụ ghara iru ala nke ọgwụ GABA agonist ọdịnala dịka amplim (zolpidem) na barbiturates. Ọ nwekwara ike ịrụ ọrụ n'ịgwọ ịda mbà n'obi, enweghị ike ihi ụra nke ọma, na ike ọgwụgwụ na-adịghị ala ala.

E nwere ihe akaebe ụfọdụ na cola nwere ike ime ka mgbasa ọbara dịkwuo mma n'ahụ ndị nwere nsogbu akwara na-adịghị ala ala (CVI). Nsogbu akwara bụ ọnọdụ ebe mgbidi na/ma ọ bụ valvụ nke akwara ndị dị n'akụkụ ala anaghị arụ ọrụ nke ọma, na-eweghachi ọbara n'obi nke ọma.

Nnyocha e mere na Malaysia n'afọ 2013 gosiri na ndị agadi natara gotu kola nwetara nnukwu mmụba na mgbaàmà CVI, gụnyere oke ibu n'ụkwụ, ihe mgbu, na ọzịza (ọzịza n'ihi mmiri mmiri na mbufụt).
A na-eche na mmetụta ndị a sitere na ihe ndị a na-akpọ triterpenes, nke na-akpali mmepụta nke glycosides obi. Cardiac glycosides bụ ihe ndị dị ndụ nke na-eme ka obi sie ike ma na-agbakọta.
E nwere ihe akaebe ụfọdụ na kola nwere ike ime ka ihe ndị dị ka abụba dị n'ọbara sie ike, na-egbochi ha ịda ma na-akpata nkụchi obi ma ọ bụ strok.
Ndị ọkachamara n'ihe gbasara ọgwụ ọdịnala ejirila mmanụ na ikpuru gotu kola gwọọ ọnyá ogologo oge. Ihe akaebe dị ugbu a na-egosi na triterpenoid a na-akpọ asiaticoside na-akpali mmepụta collagen ma na-akwalite mmepe nke arịa ọbara ọhụrụ (angiogenesis) n'ebe mmerụ ahụ dị.
E kwubigara na a na-ekwu na gotu kola nwere ike ịgwọ ọrịa dịka ekpenta na kansa. Mana e nwere ihe akaebe na-egosi na a ga-achọ nyocha ọzọ.
Na Ndịda Ọwụwa Anyanwụ Eshia, a na-eji gotu kola eme ihe maka nri na ọgwụgwọ. Dịka onye otu ezinụlọ parsley, cola bụ ezigbo isi iyi nke vitamin na mineral dị mkpa iji nọgide na-enwe ahụike kacha mma.
Dịka akwụkwọ akụkọ International Journal of Food Research si kwuo, gram 100 nke cola ọhụrụ nwere ihe ndị na-edozi ahụ ma na-emezu ihe oriri akwadoro (RDI):
Gotu kola bụkwa ezigbo isi iyi nke eriri nri, na-enye pasent 8 nke RDI maka ụmụ nwanyị na pasent 5 maka ụmụ nwoke.
Gotu kola bụ isi ihe dị mkpa n'ọtụtụ nri India, Indonesia, Malaysia, Vietnam na Thai. Ọ nwere ụtọ ilu na obere isi ahịhịa. Gotu kola, otu n'ime nri Sri Lanka kacha ewu ewu, bụ isi ihe dị na gotu kola sambol, nke na-ejikọta akwụkwọ gotu kola a gbuturu agbutu na yabasị akwụkwọ ndụ, ihe ọṅụṅụ lime, ose chili, na aki oyibo a gbuturu agbutu.
A na-ejikwa ya eme ka ọ bụrụ curry nke ndị India, akwụkwọ nri ndị Vietnam, na salad Malaysia a na-akpọ pegaga. A pụkwara iji ihe ọṅụṅụ mee gotu kola ọhụrụ ma gwakọta ya na mmiri na shuga ka ndị Vietnam ṅụọ nuoc rau ma.

Ọ na-esiri ike ịchọta Gotu Kola ọhụrụ na mba Amerịka ma e wezụga ụlọ ahịa nri pụrụ iche nke ndị agbụrụ. Mgbe a zụtara ya, akwụkwọ mmiri lily kwesịrị ịdị akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ na-egbuke egbuke, na-enweghị ntụpọ ma ọ bụ agba agba. A na-eri mkpụrụ osisi ndị ahụ, dị ka coriander.
Coke Coke ọhụrụ na-enwe mmetụta okpomọkụ, ọ bụrụkwa na friji gị dị oke oyi, ọ ga-agba ọchịchịrị ngwa ngwa. Ọ bụrụ na i jirighị ha ozugbo, ị nwere ike itinye ahịhịa ndị ahụ n'ime iko mmiri, kpuchie ya na akpa plastik, ma tinye ya na friji. Enwere ike ịchekwa Gotu Kola ọhụrụ n'ụzọ a ruo otu izu.
A ga-eji gotu kola a gbuturu egbutu ma ọ bụ nke e ji mmiri ṅụọ ozugbo n'ihi na ọ na-agbaze ngwa ngwa ma gbanwee oji.
A na-enweta ihe mgbakwunye Gotu Kola n'ọtụtụ ụlọ ahịa nri ahụike na ahịhịa. A na-aṅụ Gotu Kola dị ka kapsụl, tincture, ntụ ntụ, ma ọ bụ tii. A na-eji mmanụ nwere gotu kola agwọ ọnya na nsogbu akpụkpọ ahụ ndị ọzọ.
Ọ bụ ezie na mmetụta ọjọọ adịghị adịkarị, ụfọdụ ndị na-aṅụ gotu kola nwere ike inwe afọ mgbu, isi ọwụwa, na ụra. Ebe ọ bụ na gotu kola nwere ike ime ka ị na-enwe mmetụta ọjọọ na anyanwụ, ọ dị mkpa ịkpa oke ịpụ apụ na anyanwụ ma jiri ihe mkpuchi anyanwụ dị n'èzí.
A na-eme ka Gotu kola dị n'ime imeju. Ọ bụrụ na ị nwere ọrịa imeju, ọ kacha mma izere ihe mgbakwunye gotu kola iji gbochie mmerụ ahụ ma ọ bụ mmebi ọzọ. Iji ya ogologo oge nwekwara ike ibute nsị imeju.
Ụmụaka, ụmụ nwanyị dị ime, na ndị nne na-enye nwa ara kwesịrị izere ọgwụ gotu kola n'ihi enweghị nnyocha. A maghị ọgwụ ndị ọzọ Gotu Kola nwere ike iji.

Marakwa na ọgwụ ndị na-ebelata ihe mgbu ma ọ bụ mmanya nwere ike ime ka ihe mgbu nke cola dịkwuo mma. Zere ịṅụ gotu kola na Ambien (zolpidem), Ativan (lorazepam), Donnatal (phenobarbital), Klonopin (clonazepam), ma ọ bụ ọgwụ ndị ọzọ na-ebelata ihe mgbu, n'ihi na nke a nwere ike ịkpata oké ụra.
Enweghị ntuziaka maka ojiji kwesịrị ekwesị nke gotu kola maka ọgwụgwọ. N'ihi ihe egwu nke mmebi imeju, ihe mgbakwunye ndị a bụ maka ojiji nwa oge.
Ọ bụrụ na ị chọrọ iji gotu kola maọbụ maka ọgwụgwọ, biko gakwuru ọkachamara ahụike gị. Ịgwọ onwe gị maka ọrịa na ịjụ nlekọta nkịtị nwere ike ibute nnukwu nsogbu.
Ihe mgbakwunye nri anaghị achọ otu nnyocha na nnwale siri ike dịka ọgwụ. Ya mere, ịdị mma ya nwere ike ịdị iche nke ukwuu. Ọ bụ ezie na ọtụtụ ndị na-emepụta vitamin na-enyefe ngwaahịa ha n'afọ ofufo n'aka ndị otu asambodo nọọrọ onwe ha dịka United States Pharmacopeia (USP) maka nnwale. Ndị na-akọ ahịhịa anaghị eme nke a.
Banyere gotu kola, a maara osisi a dị ka ihe na-amịkọrọ ígwè dị arọ ma ọ bụ ihe ndị na-egbu egbu site n'ala ma ọ bụ mmiri ebe ọ na-etolite. Nke a na-akpata nsogbu ahụike n'ihi enweghị nnwale nchekwa, ọkachasị ma a bịa n'ọgwụ ndị China si mba ọzọ.
Iji hụ na ịdị mma na nchekwa dị, zụta naanị ihe mgbakwunye sitere n'aka ndị nrụpụta a ma ama nke ị na-akwado ụdị ngwaahịa ha. Ọ bụrụ na e dere ngwaahịa ahụ na organic, jide n'aka na e debanyere aha ụlọ ọrụ asambodo ahụ na Ngalaba Ọrụ Ugbo nke United States (USDA).
Kathy Wong dere ya. Kathy Wong bụ ọkachamara n'ihe gbasara nri na ahụike. A na-egosi ọrụ ya mgbe niile na mgbasa ozi dịka First For Women, Women's World na Natural Health.